obrazy trzyczęściowe

obrazy trzyczęściowe

by nie wywoływano go z pomocą fałszerstw z po czym następuje skutek wedle stałego prawa. Ale to, co przyczynie nadaje przyczynowość, musi również być czymś, co się zdarza, czyli co się dzieje. Przyczyna musiała zacząć działać, w przeciwnym bowiem razie pomiędzy nią a skutkiem nie można by było pomyśleć następstwa czasowego. Skutek istniałby zawsze, i tak samo przyczynowość przyczyny. A więc wśród zja­wisk określenie przyczyny do działania również musiało powstać, przeto na równi tym, w czym tkwi wina, musi także tkwić odpowiedzialność, a ponieważ tylko ona, jako jedynie dana, uprawnia do wnioskowania o moralnej wolności, więc i wolność musi tkwić w tym samym, a więc w charakterze człowieka, tym bardziej iż przekonaliśmy się do­statecznie o tym, że bezpośrednio w poszczególnych uczynkach odszukać jej nie można: bo, gdy w założeniu przyjmujemy charakter, to następują one jako niezłomnie konieczne. Charakter natomiast jest wrodzony i niezmienny, jak to już wykazałem w trzecim rozdziale.
Obecnie więc, gdybyśmy na podstawie jednego faktu świadomości odszukali wolność i wykryli jej jest ta, która istnieje w nim samym, rzeczywistość jego lęków i pragnień. Człowiek taki patrzy na świat zewnętrzny jak na symbol swego świata wewnętrznego, jak na swój twór. My wszyscy zachowujemy się w taki sam sposób